لاهيجان نيوز:رئيس اداره محيط زيست لاهيجان گفت: طبق بررسي هاي بعمل آمده حدود 150 هكتار از نیزارهای اراضي تالاب بين المللي امير كلايه كه در هفته گذشته طعمه حريق شده بود در آتش سوخت.

تالاب بين المللي اميركلايه لاهيجان از جمله سه تالاب بين المللي گيلان است كه با توجه به سطح نسبتا كم آن، طي سه سال گذشته طبق سرشماري هاي رسمي پذيراي بيشترين ميزان پرنده در ميان سايتهاي سرشماري گيلان بوده است. اين تالاب از سال 1975 ميلادي با مساحت 1230 هكتار در ليست تالابهاي بين المللي (Ramsar sites) قرار گرفت.

تالاب امير كلايه تاكنون بحرانهاي متعددي را پشت سر گذاشته و با بعضي از آنها هم اكنون در گير مي باشد؛ بحران كمبود آب همچنان صدمات مهلك خود را بر اميركلايه وارد مي كند كه اثر مخرب آن بعدها مشخص مي شود درست است كه از آب اين تالاب در گذشته براي مصارف كشاورزي استفاده مي شد، ولي در فصل زراعي جاري كشاورزان دو ماه جلوتر نسبت به استحصال آب اقدام كرده و با وجود خشكسالي متوليان كشاورزي و آبرساني هيچ اقدامي جهت آبرساني به مزارع از منبعي غير از تالاب نكردند حتي جلسه شوراي تامين نيز براي حفظ حق آبه تالاب نتيجه اي نداشت نتيجتا برخلاف سالهاي گذشته كه در پرآبي 5 متر و در كم آبي يك و نيم متر آب در تالاب وجود داشته طبق بررسيهاي اخير عمق آب به 10 سانتي متر رسيده است بطوريكه حيات گياهي و جانوري تالاب در حال دست و پنجه نرم كردن با مرگ هستند. بحران ديگري كه بر تالاب اميركلايه تحميل شده است ورود بيل هاي مكانيكي توسط برخي ادارات و برخي اشخاص براي كانال كشي و دسترسي بيشتر به پهنه آبي تالاب و تصرف و تغيير كاربري اراضي آن بوده است كه در هر مورد اقدامات بازدارنده صورت گرفته و در حال پيگيري مي باشد.

در حال حاضر بحران آتش سوزي نيز به عنوان يك عامل مخرب حلقه اي ديگر از عوامل تهديد كننده تالاب است كه موجب تخريب زيستگاه مي شود.

لازم به ذكر است كه نيزارها و درختزارهاي تالاب محل امن و مناسبي جهت لانه گزيني تعدادي از پرنده ها و پستانداران و دوزيستان است.

مهندس حسين مظلومي رئيس اداره محيط زيست لاهيجان با اشاره به اين مطلب كه آتش سوزي حدود ظهر روز يكشنبه 3 شهريور از شاخه غربي شروع شد و اين اداره پس از اطلاع نسبت به شناسايي مكان دقيق آتش سوزي و بررسي راههاي دسترسي به مكان با حضور در منطقه، هماهنگي لازم را با مسئولين شهرستان و استان بصورت تلفني و تقاضاي كمك براي اطفاء حريق اقدام نمود در گفتگويي اظهار داشت: براساس هماهنگي ها علي رغم اينكه دسترسي به مكان جهت اطفاي حريق غيرمتحمل مي نمود قرار شد از صبح روز دوشنبه عمليات مهار حريق شروع شود.

وي افزود: متاسفانه صبح روز دوشنبه 4 شهريور حريق در شاخه شرقي امير كلايه اطلاع داده شد. بدليل نزديكي آتش در شاخه شرقي به تاسيسات سرمحيط باني اميركلايه، عمليات اطفاء حريق از همين شاخه شروع شد.

مهندس مظلومي عمليات اطفاء حريق را شامل جداسازي فيزيكي و آب پاشي عنوان كرد و تصريح نمود: حدود ساعت 20 روز دوشنبه با همكاري كارشناسان و محيط بانان اين اداره و آتش نشاني لاهيجان موفق به مهار حريق شديم كه همزمان متوجه توقف آتش در شاخه غربي شديم و برآوردها نشاندهنده سوختن حدود 150 هكتار از اراضي بوده است.

وي آتش سوزي را براساس نظر كارشناسي بصورت عمدي اعلام و متذكر شد: عموما آتش سوزي عمدي كه در سالهاي گذشته نيز سابقه داشته به منظور تسهيل در تصرف اراضي، دسترسي به پهنه آبي و ايجاد محل مناسب جهت فرود پرندگان زمستان گذران و زمينه سازي جهت شكار و زنده گيري آنان به روشهاي غير قانوني از جمله نصب تورهاي هوايي صورت مي گرفت.

مظلومي گفت: صرف نظر از اثر كودها، سموم كشاورزي و عوامل مخرب ديگر اثر همديگر را افزايش مي دهند بطوريكه خشكسالي خود باعث كم شدن حجم آب شده است در حالي كه برداشت بي رويه آب كانال كشي و بازوسازي و حفر چاههاي متعدد بر آن اثر مضاعف داشته است.

وي ادامه داد: خشكسالي تالاب باعث ايجاد شرايط بسيار حاد براي آبزيان و احتمال زياد حذف بعضي از آنها و آتش سوزي باعث تخريب زيستگاه پرندگان، دوزيستان و پستانداران شده و در مجموع عوامل مخرب كمر به مرگ تمام جوامع گياهي و جانوري بسته اند.

مهندس مظلومي با بيان اين مطلب كه اين اداره توانست با هماهنگي محاكم قضايي عمليات بيل هاي مكانيكي را متوقف نمايد اما هشدارهاي زيست محيطي در خصوص برداشت بي رويه آب كاملا ناديده گرفته شد و متوليان آبرساني و كشاورزي هيچ اقدامي در اين زمينه انجام ندادند و چون منافع عامه مردم وجود دارد، تنها اقدام ممکن، ايجاد منابع ديگر جهت آبرساني به مزارع بوده است.

رئيس اداره محيط زيست لاهيجان در پايان در خصوص آتش سوزي تالاب امير كلايه، با توجه به محيط تالاب كه حدود 40 كيلومتر است خاطرنشان كرد: تنها اقدامات حفاظتي مامورين اين اداره كافي نيست، بلكه مردم نيز بايد در حفظ و صيانت از تالاب كه منافع خود آنها نيز در ميان است كوشا باشند و حفاظت از تالاب نياز به مشاركت همگاني دارد و این تنها يك شعار نيست بلكه در واقع مسئولين و مردم بايد دست به دست هم دهند تا اين مهم محقق شود.

در حاشیه بازدید از تالاب بین المللی امیرکلایه مهندس هادی پور کارشناس محیط زیست به خبرنگار ما گفت: کشت اصولی برنج از مواردی است که باید مد نظر قرار گیرد بگونه ای که کشت اینگونه بصورت سازگار و همگام با محیط زیست باشد.

از راههای پیشنهادی می توان به مبارزه بیولوژیک با آفات و همچنین عدم استفاده از کود و سم در روشهایی نظیر کشت توام برنج و ماهی و یا برنج و اردک اشاره نمود، کودها و سموم مصرفی مستقیما از طریق آبهای کشاورزی وارد تالاب شده و در بدن زیستمندان آن ذخیره می گردند این در حالی است که موارد فوق طی فرآیند بزرگ نمایی زیستی شدیدا برای سلامتی انسان و همچنین موجودات گوشتخواری که در راس هرم انرژی و زنجیره غذایی قرار دارند، بسیار خطرناک و کشنده می باشد.

وی گفت: از طرفی سوزاندن کاه بعد از درو محصول آلودگی شدید هوا، ورود گازهای گلخانه ای به جو، آتش سوزی های غیر قابل کنترل و... را در پی دارد که حتما باید مورد توجه قرار گیرند.

هادی پور فاصله تالاب امیرکلایه را از شهر لاهیجان 40 کیلومتر عنوان نمود و تصریح کرد: تالاب امیرکلایه زیستگاه گونه های ارزشمند و در خطر انقراضی همچون شنگ می باشد که اخیرا بدلیل آلودگی های شدید حاصل از سموم کشاورزی، شکار غیر مجاز، جزیره ای شدن زیستگاه، خشک شدن تالاب، کمبود غذا،، تجزیه زیستگاه و.. در فهرست سرخ iucn می باشد.

همچنین شنگ ها indicato یا شاخص سلامتی آبها هستند و نابودی آنها حاکی از نابودی تالابها می باشد.

وی افزود: شرایط ایجاد شده در تالاب حکایت از ایجاد بازخور مثبتfeed back (چرخه معیوب) دارد بگونه ای که شرایط برای تالاب لحظه به لحظه حادتر می گردد و صدای بلند زنگ نابودی تالاب به گوش می رسد.

کشاورزی غیر اصولی در حاشیه تالاب منجر به استفاده غیر اصولی از آب تالاب، تصرفات اراضی، ورود کشاورزی غیر اصولی در حاشیه بیش از حد گیاهان، ایجاد زهکش، احداث چاه، کم شدن آب تالاب، صید غیر مجاز ماهیان، خشکاندن اراضی، خشک شدن تالاب و نهایتا ایجاد آتش سوزی های بزرگ و غیر قابل کنترل، همه و همه از مواردی اند که تالاب بین المللی امیر کلایه را رو به نابودی کشانده اند.

در یک جمله می توان گفت که تالاب بین المللی و پناهگاه حیات وحش امیر کلایه دارای تمامی فاکتورهای تخریب تالابها می باشد!

وی با اشاره به اینکه این تالاب مجموعه ای بسته ایزوله شده می باشد اذعان داشت: با ایجاد دریچه ای بتونی در محل خروج تالاب به سمت دریا (با هدف ذخیره آب) مسیر مهاجرت ماهیان به سمت دریا و بالعکس قطع شده است. این در حالی است که ایجاد مکان های امن برای تخم ریزی ماهیان از جمله فواید مهم تالاب ها می باشد. همچنین احداث دیواره و پشته های بلند گوناگون در حاشیه تالاب ها منجر شده تا دسترسی زیستمندان تالاب به نقاط مختلف غیر ممکن گردد.

مهندس هادی پور افزود: متاسفانه فرهنگ صحیح حفاظت از طبیعت و محیط زیست در بین مردم رواج ندارد بگونه ای که به حفاظت از زیستگاهها که در واقع بانکهای ژنتیکی ارزشمندی هستند توجهی نداریم.

وی حاشیه (محیط) تالاب امیرکلایه را تقریبا 40 کیلومتر عنوان کرد و افزود: زیاد بودن این منطقه با توجه به مساحت کم آن، باعث شده تا عوامل مخرب محیطی(انسان) و طبیعت بتوانند حیات تالاب را با خطر جدی روبرو نمایند.

یادآور می گردد اگر چه عملیات بیل های مکانیکی که به بهانه ایجاد کانال کمر به خشک کردن و نابودی بخش بزرگی از تالاب بسته اند، متوقف شده است، اما همچنان بی توجهی ها به تالاب ادامه داشته باشد، پس از تالاب انزلی شاهد قرار گیری تالاب بین المللی امیرکلایه نیز در فهرست مونترو (فهرست تالابهای در معرض نابودی) خواهیم بود و این در حالی است که در استان گیلان به توسعه قطب های گردشگری بها داده می شود اما براحتی داشته ها قربانی می گردند.

لازم به ذکر است استان گیلان تنها دارای 3 تالاب بین المللی است.